Eindtermen

In hoeverre kunnen we het concept gender terugvinden (en/of inpassen) in de vakoverschrijdende eindtermen (VOET) voor het secundair onderwijs in Vlaanderen? Is er een basis waarvan kan worden vertrokken? En zo ja, hoe ga je er concreet mee aan de slag?

1. Gender in de eindtermen

Gelijkheid m/v en het verwerpen van discriminatie zijn waarden die ingeschreven staan in de vakoverschrijdende eindtermen van het Vlaams secundair onderwijs. Waarden dus waarvan geacht wordt dat ze op zijn minst aan bod komen en nagestreefd worden in elke klas. Hoe de invulling hiervan concreet dient te gebeuren, is echter vaak iets minder duidelijk. Daarnaast worden 'een genderkritische houding bijbrengen' of 'genderbewustheid ontwikkelen' (nog) niet expliciet vermeld in de huidige VOET, waardoor gender en genderdiversiteit as such er nog dienen te worden 'ingepast'. Er zijn eindtermen die de opname van deze concepten veronderstellen of op zijn minst mogelijk maken, wat dus ruimte biedt voor gendereducatie binnen de context van de VOET.

Hopelijk kunnen onderstaande richtlijnen je dan ook voldoende op de goede weg helpen om als leerkracht of directeur mee te stappen in dit genderverhaal.

Ook Minister van Onderwijs, Pascal Smet, sloot zich aan bij dit verhaal toen hij in 2012 samen met onderwijsverstrekkers, ouderverenigingen en vakbonden een "charter over het beleid m.b.t. gender en seksuele geaardheid in het onderwijs" ondertekende. Dit charter dient als leidraad voor het Vlaamse onderwijs voor de komende jaren & ook de link met de vakoverschrijdende eindtermen wordt erin benadrukt.

De onderstaande richtlijnen vormen een aanzet tot de integratie van gendereducatie binnen de VOET. De hier voorziene VOET's zijn echter lang niet de enige die in aanmerking komen om het genderthema te integreren in de klas en op school. Benieuwd naar meer? Contacteer ons via info@rosavzw.be of neem er even de voltallige lijst van eindtermen voor het secundair onderwijs bij.

2. VOET: gemeenschappelijke stam

Binnen de gemeenschappelijke stam van de vakoverschrijdende eindtermen kan inzicht in gender als essentieel gezien worden bij:

vb. Kunnen de leerlingen samenwerking met klasgenoten die niet in het stereotiepe jongen- of meisje-vakje passen? Kunnen ze zich in de persoonlijke expressie van de andere verplaatsen en er - met acceptatie voor diversiteit - mee om gaan?

3. VOET: contexten

Ook in het kader van de verschillende contexten binnen de VOET kan een genderinvalshoek tot stand komen of kunnen eindtermen aanleiding geven tot de integratie van de genderthematiek in de klas- en lespraktijk. RoSa zet een aantal van deze eindtermen op een rijtje:

vb. Treedt als leerkracht corrigerend op indien stereotiep doorbrekend gedrag van een leerling afkeurend wordt onthaald door medestudenten.
vb. Hoe open staan de leerlingen naar verschillende expressievormen binnen de klasgroep?

4. VOET, en verder?

Ook binnen het kader van de vakgebonden eindtermen kan gender een essentiŽle rol spelen. RoSa selecteerde een aantal eindtermen voor de vakken maatschappelijk vorming (1ste graad secundair, B-stroom), project algemene vakken (2de graad secundair, BSO) en geschiedenis (3de graad secundair, ASO).

vb. Wordt er aandacht besteed aan het genderperspectief van de geschiedenislessen? Wordt m.a.w. zowel aandacht besteed aan de rollen die vrouwen ťn mannen kregen toebedeeld in de geschiedenis? En, hoe gaan studenten met deze informatie om? Tracht steeds zowel jongens als meisjes bij deze lessen te betrekken.

Uiteraard kan dezelfde oefening gemaakt worden voor andere vakken binnen het curriculum van de verschillende richtingen van het secundair onderwijs. Daarnaast geldt deze lijst niet als exhaustief. Vragen hierover kan je ook altijd richten aan info@rosavzw.be.

Meer praktische tips om per vak genderbewust(er) aan de slag te gaan in de les, vind je hier: secundair onderwijs.

5. Meer weten?

Nuttige online links & bronnen:

In de RoSa-bibliotheek

Veel is er (helaas nog) niet neergepend over het verbinden van 'gender' met de eindtermen in het (Vlaamse) secundair onderwijs. De RoSa-bibliotheek herbergt echter toch een aantal publicaties waarmee je als leerkracht of directeur aan de slag kunt om de genderthematiek binnen de eindtermen en in het ruimere curriculum te integreren:

Boeken:

Weetewa Meisjes zus, jongens zo Gezocht: m/v Gen-BaSec

Artikels:

Buitenlands les-/leesmateriaal om inzichten uit te verwerven:

Gender and sexual diversity The gender-responsive school

 

RoSa vzw contacteren kan via info@rosavzw.be.